ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
651
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
باز اكر اين تب از خوردن طعام كرم آمذه بوذ ، ببايذ دانستن ( f . 518 ) كى آنكس را كى قوّت طبيعى « 1 » وى ضعيف بوذ هر غذائى را « 1 » همىنتوانذ كواريذن ، آن غذا كه قوىتر آيذ جكر را بمزاج خويش « 2 » آرذ جنانك دارو بوذ كز طباع ما قوىتر بوذ اندامهاء ما را بمزاج خويش كردانذ « 2 » ، اكنون جو اين كس را كه حال او « 3 » جنين بوذ طعامى خورذ كرم يا شرابى خورذ كرم ، « 4 » و جكر ورا ان قوت نبوذ كه ان طعام را يا ان شراب را استحالت كندى « 4 » و بمزاج خويش آرذى « 5 » ، آن طعام و شراب مزاج جكر را بكرداند بسو « 6 » مزاج خويش آرذ ، جن كرم كشت ناجار آن هوا كى به دو اندرست كى ورا روح طبيعى همىخوانيم كرم كردذ ، باز ان هوا كى اندر دل است كرم شوذ بمجاورت ، باز هواى دماغ نيز كرم كردذ از كرم كشتن اين دو هوا « 7 » ، و جن هواى دل كرم كشت هواى شرايين نيز « 8 » كرم كردذ و همه تن از آن كرم كردذ ، كرمتر از ان كبحال صحت بوذه بوذ « 9 » ، و حال تكاثف مسام هم برين مثال بوذ كه حرارت اندر باطن متمكن « 10 » شوذ و « 11 » هواى دل را كرمتر كند « 11 » و حال رنج نيز برين مثال بوذ . اكنون اين كس را شكم بايذ آوردن بما الفواكه « 12 » با ترنكبين ، و ادرار كند « 12 » بسكنكبين ساذه و آب نار ترش و جلّاب و شراب بنفشه نيز صواب آيذ ، و بر جكر برنهد « 13 » ضماد صندلين و كافور و كلاب ، و غذا غوربا « 14 » و ناربا دارذ « 14 » بشكر شيرين كرده و بست
--> ( 1 - 1 ) - ف : او ضعيف بوذ كه هر غذا ( 2 - 2 ) - ف : كردانذ ( 3 ) - ف : وى ( 4 - 4 ) - ف : و اكر ورا قوت ان نبوذ كه ان طعام را و ان شراب را استحالت كردى ( 5 ) - ف : آوردى ( 6 ) - ف : بسوى م : سوى ( 7 ) - ب ه : كى كفتم ( 8 ) - ف : « نيز » ندارد ( 9 ) - ف : بوذه است ( 10 ) - ب ه : ظ . محتقن ( 11 - 11 ) - ف : مر هوا دل را كرم كند ( 12 - 12 ) - ف : و ترنكبين و ادرار بايذ كردن ( 13 ) - ف : بنهذ ( 14 - 14 ) - ف : دارذ و ناربا